Lucia B. – Kafka in Nederland
“wij kunnen geen bewijs vinden dat zij het wel gedaan heeft” Lucia B. kan door het Openbaar Ministerie, lees de overheid, lees het door ons gekozen parlement en de regering, lees door ons allemaal, niet onschuldig worden bevonden. Terwijl de openbare aanklager letterlijk stelt dat er geen wettig en sluitend bewijs is gevonden voor haar schuld. De wet staat het de openbare aanklager niet toe dit zo te stellen.

Ben ik nu zo dom, simpel misschien? Waarom staan wij op onze achterste benen als een Amerikaanse, macho oudgeneraal iets over homo’s in het Nederlandse leger zegt, maar halen wij onze schouders op wanneer wij erachter komen dat mensen bij het OM en de rechterlijke macht op een magistrale wijze hebben gefaald?

Ik vind regels goed. Sterker nog, ik heb van regels min of meer mijn beroep gemaakt. Regels zijn er om te worden nageleefd, maar niet ten koste van alles. Zelf-initiatief wordt immer gewaardeerd, aangezien het gaat om het naléven van regels, niet het blinde opvolgen ervan. Ook de overheid wil een lerende organisatie worden. Maar een fout toegeven, of acties koppelen aan geconstateerde fouten, is blijkbaar niet in de wet opgenomen. Wat mij betreft ligt hier nog ruimte voor verbetering.

Beschuldigd worden van babymoord en jaren de gevangenis in; terwijl je onschuldig bent. Hoe blind kan een samenleving zijn? Hoe is het mogelijk dat, wanneer ik te veel geld stort op de bankrekening van de belastingdienst, ik dit netjes teruggestort krijg, maar, wanneer wij iemand ten onrechte laten beschuldigen van babymoord, we het afdoen met: “wij kunnen geen bewijs vinden dat zij het wel gedaan heeft”? Ik vind dit niet sociaal. Ik zie hier een normenverval in van onze samenleving. De overheid, die ons aanspreekt over normen en waarden, stimuleert dit normenverval.

Wat is er voor nodig om Jan Peter Balkenende, Hirsh Ballin, of de openbare aanklager, op de televisie te laten verklaren dat, door gemaakte fouten bij het OM, Lucia B. onschuldig de gevangenis is in gegaan? Dat wij als samenleving iets goed te maken hebben? Dat de aanklager zijn andere medewerkers toespreekt, door te zeggen dat door zijn fout Lucia B. ten onrechte iets verschrikkelijks is aangedaan? Dat zij volledig gerehabilliteerd zal worden? Dat zij een baan krijgt aangeboden? Een baan waar JP haar zelfs persoonlijk naar toe zal brengen!

Persoonlijk leiderschap is wat onze maatschappij ontbeert. Humanisme, dat zegt het CDA hoog in het vaandel te dragen. Ik zie er in deze geschiedenis niets van terug. Wat zouden wij als samenleving, denkend aan een humanistische aanpak, kunnen doen om de regels in de wet zodanig aan te passen dat diegene die een fout hebben begaan, deze ook kunnen toegeven, volledig corrigeren, en dat de menselijke tragedie die de fout heeft opgeleverd, zoveel mogelijk ongedaan kan worden gemaakt?

Enkele overwegingen:
1. Voer een risico-analyse binnen de rechtspraak in. Welke risico’s bestaan er in specifieke gevallen? Wat kan er in een proces worden gedaan om dit risico te minimaliseren?
2. Indien een veroordeling, foutief blijkt te zijn, dient de status quo van vóór de verdachtmaking van iemand volledig te worden hersteld, dus geen aantekeningen in iemands dossier.
3. Fouten toegeven, door rechter, aanklager of wie dan ook, levert op zich geen negatieve gevolgen op. Sterker nog, het levert krediet op. Het leidt ook tot een meer humane rechtspraak. Immers, fouten kunnen worden toegegeven en hersteld. Ik sta liever tegenover iemand waarvan ik weet dat die sterk genoeg is (over voldoende persoonlijk leiderschap beschikt) om mogelijke fouten toe te geven en ervan te leren, dan iemand waarvan ik weet dat hij onwrikbaar vasthoud aan iets wat niet klopt, omdat hij daar ooit toe besloten heeft.
4. De wet wordt humaan. Ik schrijf dit terwijl ik niet weet hoe dit zou moeten. Waarschijnlijk zou dit iets moeten worden als “fouten kunnen toegeven”. Een omgeving creeren waarin het mogelijk is om snel, efficient en volledig, fouten toe te geven en deze te herstellen.
5. In de rechterlijke macht en bij het Openbaar Ministerie worden trendanalyses bijgehouden. Hoe ‘goed’ zijn uitspraken en veroordelingen. Wat is het lerend vermogen van een team of afdeling. Wat zijn mogelijke ‘weak signals’, die duiden op mogelijke dwalingen?

Het is een complex probleem met een eenvoudige oplossing. Humanisme in de praktijk. Persoonlijk leiderschap dat zich uit in zelfvertrouwen en een onbevangenheid in het toegeven van fouten. Processen die er zijn om ons leven te veraangenamen en die niet in a-sociaal beton gegraveerd staan.

De eenvoud schuilt hem in het zetten van de eerste stap en de consequenties van de daaruit voortvloeiende volgende stappen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: